Beste leerlingen,
Welkom bij de combinatieklas Geschiedenis VWO 6/HAVO 5. Mijn naam is Alexandros Oikonomou en ik ben dit jaar jullie geschiedenisdocent.
In deze brief vind je de belangrijkste informatie over de lessen, het lesmateriaal, de toetsing en de jaarplanning.
Dit jaar richten we ons vooral op:
met zelfvertrouwen je examen ingaan:
alle examenleerstof behandelen;
regelmatig oefenen met het schriftelijk en mondeling examen;
zelfstandigheid opbouwen met het oog op je vervolgstudie.
Toetsweken
Week van 9 november
Week van 25 januari β na deze toetsweek volgt het examen advies
Week van 8 maart β waarschijnlijk alsΒ mondeling proefexamen
Centraal schriftelijk examen
VWO: vrijdag 14 mei 2027, 13.30β16.30
HAVO: woensdag 19 mei 2027, 13.30β16.30
Mondeling examen
Laatste weken van juni
Er zijn dit jaar een paar veranderingen op school die invloed hebben op onze lessen. De belangrijkste is de samenvoeging van de HAVO- en VWO-examenklassen.
Aan de ene kant biedt dit veel mogelijkheden voor verrijking en verschillende perspectieven die het eigen niveau overstijgen.
Aan de andere kant vraagt het ook meer van jou: regelmatig aanwezig zijn, bij afwezigheid op afstand doorwerken en tijdens differentiatie-uren steeds zelfstandiger keuzes maken.
Maar je staat er niet alleen voor. Ik sta als docent en coach naast je. Daarnaast bouw ik een uitgebreide en gedifferentieerde werkwijzer, zodat steeds duidelijk is wat er van je wordt verwacht en wat je kunt doen om verder te komen.
Op basis van mijn ervaringen van de afgelopen jaren maak ik daarnaast twee aanpassingen:
we gaan regelmatig en structureel oefenen met mondelinge overhoringen;
we introduceren opnieuw maak-huiswerk, zodat je regelmatiger leest, schrijft en de leerstof verwerkt.
We werken van toetsweek tot toetsweek. Na iedere periode evalueren we hoe het gaat en bepalen we samen welke aanpak het meest effectief is.
We beginnen met een stevige basis van de 10 tijdvakken, die we grotendeels gezamenlijk behandelen voor HAVO en VWO. De eerste vier tijdvakken zijn voor HAVO geen onderdeel van het centraal schriftelijk examen, maar zijn wel onderdeel voor het mondeling examen.
Elk tijdvak is verdeeld in Kenmerkende Aspecten (KA). Deze vormen de leidraad voor onze lessen en het zijn er in totaal 49. We proberen gemiddeld ongeveer twee KA's per les te behandelen, afhankelijk van de inhoud, moeilijkheid en interesse van de leerlingen.
Voor de Historische Contexten (HC) bepalen we gedurende het jaar welke aanpak het beste werkt:
we behandelen de HC tijdens de bijbehorende tijdvakken; of
we behandelen de HC na afloop van de 10 tijdvakken.
Dat kan deels gezamenlijk voor HAVO en VWO en deels tijdens differentiatie-uren.
We hebben in principe 4 lesuren Geschiedenis per week.
Sommige leerlingen moeten tijdens een van deze uren een ander vak volgen. In dat geval overleggen we met de leerling en de andere vakdocent. Gemiste lestijd moet worden ingehaald tijdens een tussenuur, thuis of op een ander afgesproken moment.
In het algemeen gebruiken we:
3 lesuren voor klassikale uitleg, verwerking en opdrachten;
1 lesuur afwisselend voor differentiatie of een mondelinge/schriftelijke overhoring.
Tijdens het differentiatie-uur krijg je individuele aandacht. Daarnaast werk je op:
basisniveau: maak-huiswerk, achterstanden wegwerken en leerstof herhalen;
plusniveau: verdieping, extra leerstof en/of oefenen met oude examenvragen.
Cijfers zijn voor mij niet het belangrijkste. Ze brengen wel op een redelijk objectieve manier zaken als inhoudelijke kennis, formulering en werkhouding in kaart.
Belangrijker vind ik je ontwikkeling: waar sta je nu, waar zitten nog achterstanden en ben je bereid om daaraan te werken?
Daarom krijg je voldoende mogelijkheden om gemist werk in te halen en, waar mogelijk, toetsen te herkansen.
We gebruiken:
gemaakt werk: G-V-M-O β weging Γ1;
mondelinge en schriftelijke overhoringen β weging Γ2;
toetsen tijdens de toetsweek β weging Γ3.
Gemiste toetsen, huiswerk of ander werk kun je in principe binnen een week tijdens mijn lestijd inhalen. Binnen de lopende periode zijn er waar mogelijk kansen om beoordelingen te verbeteren.
We gebruiken:
Forum Geschiedenis Bovenbouw HAVO/VWO;
MeesterA, mijn eigen onderwijswebsite met uitleg, verdieping, PowerPoints en oefenmateriaal:
https://www.meestera.com/geschiedenis/geschiedenis-vwo
oude centrale examens en examenvragen.
Neem mee:
je geschiedenisboeken;
een eigen schrift voor de opdrachten;
een blauwe en een rode pen;
eventueel een apart schrift voor aantekeningen;
eventueel je eigen laptop als je die nodig hebt vanwege bijvoorbeeld dysgrafie of dyslexie. Gebruik van een laptop tijdens de les gebeurt na expliciete toestemming en eventueel op een aangewezen plek in het lokaal.
Als je interesse hebt in een PWS Geschiedenis, beginnen we zo vroeg mogelijk met oriΓ«nterende gesprekken. Dit jaar heb ik maar een beperkt aantal beschikbare plekken, maar interessante voorstellen zijn altijd welkom.
Een goed PWS is:
uniek: kies niet automatisch voor een veelgebruikt onderwerp zoals alleen βde oorzaken van de Eerste Wereldoorlogβ;
afgebakend: maak je onderwerp niet te groot, zodat er ruimte blijft voor echte verdieping;
origineel: probeer waar mogelijk zelf onderzoek te doen, bijvoorbeeld met archiefmateriaal, interviews of andere primaire bronnen;
persoonlijk: kunnen uitleggen waarom juist jij dit onderwerp wilt onderzoeken.
Als ik je begeleiding overneem, beginnen we vanaf week 1 en werken we gedurende het jaar stap voor stap verder.
Waarom moet ik ook plusopdrachten maken?
Als je bijna altijd aanwezig bent en actief meedoet, bouw je een goede basis op. Maar alleen de lessen volgen is meestal niet genoeg om met veel zekerheid het examen in te gaan.
Als je vaak afwezig bent en thuis weinig doet, wordt de kans op een onvoldoende aanzienlijk groter. Wil je je diplomakansen vergroten en met meer rust naar het examen gaan, dan moet je ook zelfstandig lezen, schrijven en oefenen.
Waar staat de actuele planning?
In Somtoday.
Wat als ik een toets heb gemist?
Maak een afspraak met mij. Je kunt de toets tijdens een afgesproken lesuur inhalen.
Ik heb moeite met handschrift. Kan ik mijn antwoorden op een laptop maken?
Dat kan in sommige gevallen, maar we moeten daarbij dezelfde toetsvoorwaarden en betrouwbaarheid van de examinering kunnen waarborgen.
Veel succes dit schooljaar!
Alexandros Oikonomou
Introductieles
In deze les komen de jaarplanning en een kort overzicht van de historische vaardigheden aan bod.
π» Online Verdiepen:
Tijdvak 1 β Tijd van jagers en boeren | tot 3000 v.Chr. | Prehistorie
Kenmerkend aspect 1: De levenswijze van jagers-verzamelaars.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 54
βοΈ Maak (blauw boek):
Blz. 34
Opdrachten: 1,2
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz. 54
βοΈ Maak (bruin boek):
Blz. 32
Opdrachten: 1,2
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Tijdvak 1 β Tijd van jagers en boeren | tot 3000 v.Chr. | Prehistorie
Kenmerkend aspect 2: Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 55
βοΈ Maak (blauw boek):
Blz. 34
Opdrachten: 3,4,5
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz.55
βοΈ Maak (bruin boek):
Blz. 32
Opdrachten: 3,4,5
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Tijdens dit lesuur oefenen we vooral met korte individuele 1-op-1- (oefen)overhoringen van ongeveer 10 minuten of krijg je persoonlijke feedback op examenantwoorden. De rest van de groep werkt zelfstandig aan verdiepende leerstof of maakt het maak-huiswerk af.
β
Vereist: deelname aan de 1-op-1-(oefen)overhoringen.
βοΈ Basis: openstaande opdrachten afmaken, leerstof bijwerken of gemiste toetsen inhalen.
π Lange Termijn Opdracht Β β Examentraining: oefenen met oude centrale schriftelijke examens (CSE).
π΅ VWOΒ
CSE V 2026 β TV1
Opdrachten: 1,2
π HAVO
CSE HavoΒ 2026 β TV1
Opdrachten: 1,2
π Plus β Leerstof: verdiepen met extra leerstof en opdrachten.
π΅ VWOΒ
π§ Onderwerp: Chronologie en anachronisme
π Lees (beige boek): blz. 24-27
βοΈ Maak (blauw boek): kies opdrachten van blz. 20-21
π HAVO
π§ Onderwerp: Chronologie
π Lees (beige boek): blz. 22-25
βοΈ Maak (blauw boek): kies opdrachten van blz. 18-19
Week 2
Tijdvak 1 β Tijd van jagers en boeren | tot 3000 v.Chr. | Prehistorie
Kenmerkend aspect 3: Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz.55
βοΈ Maak (blauw boek): Blz. 34-35 / Opdrachten: 6; Examentraining: 2, 3Β
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz.55
βοΈ Maak (bruin boek): Blz. 32-33/ Opdrachten: 7; Examentraining:2,3,4
π» Online verdiepen / PowerPoints/ interactief oefenen:
Instructie: laat je schrift controleren. Je hebt de afgesproken theorie uit Forum gelezen en de bijbehorende opdrachten gemaakt.
π’ G β Goed: alle afgesproken opdrachten per kenmerkend aspect zijn serieus, zorgvuldig en zelfstandig gemaakt.
π‘ V β Voldoende: minimaal 2 opdrachten per kenmerkend aspect zijn serieus en zorgvuldig gemaakt.
π M β Matig: minimaal 1 opdracht per kenmerkend aspect is serieus en zorgvuldig gemaakt.
π΄ O β Onvoldoende: geen opdracht per kenmerkend aspect is gemaakt, het werk is slordig of er is onvoldoende eigen verwerking.
Tijdvak 2 β Tijd van Grieken en Romeinen | 3000 v.Chr.β500 n.Chr. | Oudheid
Kenmerkend aspect 4: De ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en politiek in de Griekse stadstaat.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz.56
βοΈ Maak (blauw boek): Blz. 36/ Opdrachten: 1,2,4
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz.56
βοΈ Maak (bruin boek): Blz. 34/ Opdrachten: 1,2,3
π» Online verdiepen / PowerPoints/ interactief oefenen:
Tijdvak 2 β Tijd van Grieken en Romeinen | 3000 v.Chr.β500 n.Chr. | Oudheid
Kenmerkend aspect 5: De klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 57
βοΈ Maak (blauw boek): Blz. 36 / Opdrachten: 5,6
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz. 57
βοΈ Maak (bruin boek): Blz. 34/ Opdrachten: 4,5; Examentraining: 3
π» Online verdiepen / PowerPoints/ interactief oefenen:
Voorbereiding:
π Lees (Forum BB): blz. 54β55
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
De leerling kon:
De vraag volledig, inhoudelijk juist en zelfstandig beantwoorden.
Inhoudelijk juiste en relevante informatie.
Duidelijke structuur in het antwoord.
De verschillende onderdelen van de vraag worden herkend en beantwoord.
De leerling gebruikt de juiste sleutelbegrippen en legt verbanden duidelijk en correct uit.
De vraag grotendeels juist beantwoorden, maar met enkele kleine fouten of onduidelijkheden, of met een beetje hulp van de docent.
De vraag of het onderwerp herkennen en een gedeeltelijk relevant antwoord geven. Het antwoord is onvolledig en/of de leerling heeft duidelijke hulp van de docent nodig.
De vraag niet adequaat beantwoorden. Het antwoord is grotendeels onjuist, niet relevant, ontbreekt of de leerling kan ook met hulp onvoldoende antwoord geven.
Aantal vragen Γ 3 = maximaal aantal punten (MP)
Aantal behaalde punten = AP
Score = (AP Γ· MP) Γ 10
Week 3
Tijdvak 2 β Tijd van Grieken en Romeinen | 3000 v.Chr.β500 n.Chr. | Oudheid
Kenmerkend aspect 6: De groei van het Romeinse imperium waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich in Europa verspreidde.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 57
βοΈ Maak (blauw boek): Blz. 36 / Opdrachten: 7, 10, 11
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz. 57
βοΈ Maak (bruin boek): Blz. 34-35/ Opdrachten: 6,9,10
π» Online verdiepen / PowerPoints/ interactief oefenen:
Tijdvak 2 β Tijd van Grieken en Romeinen | 3000 v.Chr.β500 n.Chr. | Oudheid
Kenmerkend aspect 7: De confrontatie tussen de Grieks-Romeinse cultuur en de Germaanse cultuur van Noordwest-Europa.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 58
βοΈ Maak (blauw boek): Blz. 36 / Opdrachten: 13,14,15
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz.58
βοΈ Maak (bruin boek):Blz. 34-35/ Opdrachten: 14; Examentraining:4,5
π» Online verdiepen / PowerPoints/ interactief oefenen:
Tijdvak 2 β Tijd van Grieken en Romeinen | 3000 v.Chr.β500 n.Chr. | Oudheid
Kenmerkend aspect 8: De ontwikkeling van het jodendom en het christendom als de eerste monotheΓ―stische godsdiensten.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 58
βοΈ Maak (blauw boek): Blz. 36 -37 / Opdrachten: 17, 19, Examentraining: 2
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz.58
βοΈ Maak (bruin boek): Blz.34 / Opdrachten:15,17,18
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Instructie: laat je schrift controleren. Je hebt de afgesproken theorie uit Forum gelezen en de bijbehorende opdrachten gemaakt.
π’ G β Goed: alle afgesproken opdrachten per kenmerkend aspect zijn serieus, zorgvuldig en zelfstandig gemaakt.
π‘ V β Voldoende: minimaal 2 opdrachten per kenmerkend aspect zijn serieus en zorgvuldig gemaakt.
π M β Matig: minimaal 1 opdracht per kenmerkend aspect is serieus en zorgvuldig gemaakt.
π΄ O β Onvoldoende: geen opdracht per kenmerkend aspect is gemaakt, het werk is slordig of er is onvoldoende eigen verwerking.
Tijdens dit lesuur oefenen we vooral met korte individuele 1-op-1- (oefen)overhoringen van ongeveer 10 minuten of krijg je persoonlijke feedback op examenantwoorden. De rest van de groep werkt zelfstandig aan verdiepende leerstof of maakt het maak-huiswerk af.
β
Vereist: deelname aan de 1-op-1-(oefen)overhoringen.
βοΈ Basis: openstaande opdrachten afmaken, leerstof bijwerken of gemiste toetsen inhalen.
π Lange Termijn Opdracht Β β Examentraining: oefenen met oude centrale schriftelijke examens (CSE).
π΅ VWOΒ
CSE V 2026 β TV1
Opdrachten: 3,4,5
π HAVO
CSE HavoΒ 2026 β TV1
Opdrachten: 3-6
π Plus β Leerstof: verdiepen met extra leerstof en opdrachten.
π΅ VWOΒ
π§ Onderwerp: ContinuΓ―teit en veranderingΒ
π Lees (beige boek): blz.Β 28-31
βοΈ Maak (blauw boek): kies opdrachten van blz. 22-23
π HAVO
π§ Onderwerp: ContinuΓ―teit en veranderingΒ
π Lees (beige boek): blz.Β 26-29
βοΈ Maak (blauw boek): kies opdrachten van blz. 20-21
Tijdvak 3 β Tijd van monniken en ridders | 500β1000 | Vroege Middeleeuwen
Kenmerkend aspect 9: De verspreiding van het christendom in geheel Europa.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 59
βοΈ Maak (blauw boek):Β
Blz. 39
Opdrachten: 1, 2, 3
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz.59
βοΈ Maak (bruin boek):
Blz. 37-41
Opdrachten: 2,4; Examentraining: 2,3
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Tijdvak 3 β Tijd van monniken en ridders | 500β1000 | Vroege Middeleeuwen
Kenmerkend aspect 10: Het ontstaan en de verspreiding van de islam.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 60
βοΈ Maak (blauw boek):
Blz. 40
Opdrachten: 5,8, 10
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz.60
βοΈ Maak (bruin boek):
Blz. 37-41
Opdrachten: 5,6 ; Examentraining:7
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Tijdvak 3 β Tijd van monniken en ridders | 500β1000 | Vroege Middeleeuwen
Kenmerkend aspect 11: De vrijwel volledige vervanging in West-Europa van de agrarisch-urbane cultuur door een zelfvoorzienende agrarische cultuur, georganiseerd via hofstelsel en horigheid.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 60
βοΈ Maak (blauw boek):
Blz. 40
Opdrachten: 11,12,13
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz.60
βοΈ Maak (bruin boek):
Blz. 37-41
Opdrachten: 11,12; Examentraining:8
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
πΒ Schriftelijke overhoring: Tijdvak 2
Voorbereiding:
π Lees (Forum BB): blz. 56β59
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Week 5
Tijdvak 3 β Tijd van monniken en ridders | 500β1000 | Vroege Middeleeuwen
Kenmerkend aspect 12: Het ontstaan van feodale verhoudingen in het bestuur.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 61
βοΈ Maak (blauw boek):
Blz. 41-42
Opdrachten: 15,16, examentraining: 11,12
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz.61
βοΈ Maak (bruin boek):
Blz. 37-41
Opdrachten: 13,14,15; Examentraining:9,10
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Instructie: laat je schrift controleren. Je hebt de afgesproken theorie uit Forum gelezen en de bijbehorende opdrachten gemaakt.
π’ G β Goed: alle afgesproken opdrachten per kenmerkend aspect zijn serieus, zorgvuldig en zelfstandig gemaakt.
π‘ V β Voldoende: minimaal 2 opdrachten per kenmerkend aspect zijn serieus en zorgvuldig gemaakt.
π M β Matig: minimaal 1 opdracht per kenmerkend aspect is serieus en zorgvuldig gemaakt.
π΄ O β Onvoldoende: geen opdracht per kenmerkend aspect is gemaakt, het werk is slordig of er is onvoldoende eigen verwerking.
Tijdvak 4 β Tijd van steden en staten | 1000β1500 | Hoge en late Middeleeuwen
Kenmerkend aspect 13: De opkomst van handel en ambacht die de basis legde voor het herleven van een agrarisch-urbane samenleving.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 62
βοΈ Maak (blauw boek):
Blz. 44
Opdrachten: 1,2
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz. 62
βοΈ Maak (bruin boek):
Blz. 42-45
Opdrachten: 1,2
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
πͺTijdvak 4 β Tijd van steden en staten | 1000β1500 | Hoge en late Middeleeuwen
Kenmerkend aspect 14: De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van steden.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 63
βοΈ Maak (blauw boek):
Blz.44-45
Opdrachten: 4, 5, examentraining: 1
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz. 63
βοΈ Maak (bruin boek):
Blz.42-45
Opdrachten: 4,5,6,7
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Tijdens dit lesuur oefenen we vooral met korte individuele 1-op-1- (oefen)overhoringen van ongeveer 10 minuten of krijg je persoonlijke feedback op examenantwoorden. De rest van de groep werkt zelfstandig aan verdiepende leerstof of maakt het maak-huiswerk af.
β
Vereist: deelname aan de 1-op-1-(oefen)overhoringen.
βοΈ Basis: openstaande opdrachten afmaken, leerstof bijwerken of gemiste toetsen inhalen.
π Lange Termijn Opdracht Β β Examentraining: oefenen met oude centrale schriftelijke examens (CSE).
π΅ VWOΒ
CSE V 2026 β TV1
Opdrachten: 6,7,8
π HAVO
CSE HavoΒ 2026 β TV1
Opdrachten: 7-9
π Plus β Leerstof: verdiepen met extra leerstof en opdrachten.
π΅ VWOΒ
π§ Onderwerp: Verklaringen, toeval & onvoorspelbaarheid
π Lees (beige boek): blz. 32-35
βοΈ Maak (blauw boek): kies opdrachten van blz. 24-25
π HAVO
π§ Onderwerp: Verklaringen, toeval & onvoorspelbaarheid
π Lees (beige boek): blz. 30-35
βοΈ Maak (blauw boek): kies opdrachten van blz. 22-23
Week 6
Tijdvak 4 β Tijd van steden en staten | 1000β1500 | Hoge en late Middeleeuwen
Kenmerkend aspect 15: Het conflict in de christelijke wereld over de vraag of de wereldlijke dan wel de geestelijke macht het primaat behoorde te hebben.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 63
βοΈ Maak (blauw boek):
Blz. 45
Opdrachten: 9, examentraining: 6, 7
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz. 63
βοΈ Maak (bruin boek):
Blz.42-45
Opdrachten: 8,9,10; Examentraining:7,9
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Tijdvak 4 β Tijd van steden en staten | 1000β1500 | Hoge en late Middeleeuwen
Kenmerkend aspect 16: De expansie van de christelijke wereld naar buiten toe, onder andere in de vorm van de kruistochten.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 64
βοΈ Maak (blauw boek):
Blz. 45
Opdrachten: 11,12, 13
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz. 64
βοΈ Maak (bruin boek):
Blz.42-45
Opdrachten:11,12,13
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Tijdvak 4 β Tijd van steden en staten | 1000β1500 | Hoge en late Middeleeuwen
Kenmerkend aspect 17: Het begin van staatsvorming en centralisatie.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 64
βοΈ Maak (blauw boek):
Blz. 45-46
Opdrachten: 14, examentraining: 8, 9
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz. 64
βοΈ Maak (bruin boek):
Blz. 42-45
Opdrachten: 14,15,16; Examentraining:9
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Instructie: laat je schrift controleren. Je hebt de afgesproken theorie uit Forum gelezen en de bijbehorende opdrachten gemaakt.
π’ G β Goed: alle afgesproken opdrachten per kenmerkend aspect zijn serieus, zorgvuldig en zelfstandig gemaakt.
π‘ V β Voldoende: minimaal 2 opdrachten per kenmerkend aspect zijn serieus en zorgvuldig gemaakt.
π M β Matig: minimaal 1 opdracht per kenmerkend aspect is serieus en zorgvuldig gemaakt.
π΄ O β Onvoldoende: geen opdracht per kenmerkend aspect is gemaakt, het werk is slordig of er is onvoldoende eigen verwerking.
Voorbereiding:
π Lees (Forum BB): blz. 56β64
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
De leerling kon:
De vraag volledig, inhoudelijk juist en zelfstandig beantwoorden.
Inhoudelijk juiste en relevante informatie.
Duidelijke structuur in het antwoord.
De verschillende onderdelen van de vraag worden herkend en beantwoord.
De leerling gebruikt de juiste sleutelbegrippen en legt verbanden duidelijk en correct uit.
De vraag grotendeels juist beantwoorden, maar met enkele kleine fouten of onduidelijkheden, of met een beetje hulp van de docent.
De vraag of het onderwerp herkennen en een gedeeltelijk relevant antwoord geven. Het antwoord is onvolledig en/of de leerling heeft duidelijke hulp van de docent nodig.
De vraag niet adequaat beantwoorden. Het antwoord is grotendeels onjuist, niet relevant, ontbreekt of de leerling kan ook met hulp onvoldoende antwoord geven.
Aantal vragen Γ 3 = maximaal aantal punten (MP)
Aantal behaalde punten = AP
Score = (AP Γ· MP) Γ 10
Week 7
Tijdvak 5 β Tijd van ontdekkers en hervormers | 1500β1600 | Renaissancetijd / 16e eeuw
Kenmerkend aspect 18: Het begin van de Europese overzeese expansie.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 65
βοΈ Maak (blauw boek):
Blz. 48
Opdrachten: 1,2, 4
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz. 65
βοΈ Maak (bruin boek):
Blz. 46-50
Opdrachten: 1,2,4
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
β΅TV5/KA19 β Renaissance: mens- en wereldbeeld
Tijdvak 5 β Tijd van ontdekkers en hervormers | 1500β1600 | Renaissancetijd / 16e eeuw
Kenmerkend aspect 19: Het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een nieuwe wetenschappelijke belangstelling.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 66
βοΈ Maak (blauw boek):
Blz. 48
Opdrachten: 5, 10, 11
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz.66
βοΈ Maak (bruin boek):
Blz. 46-50
Opdrachten:5,6,810
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Tijdvak 5 β Tijd van ontdekkers en hervormers | 1500β1600 | Renaissancetijd / 16e eeuw
Kenmerkend aspect 20: De hernieuwde oriΓ«ntatie op het erfgoed van de klassieke Oudheid.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 66
βοΈ Maak (blauw boek):
Blz. 48
Opdrachten: 14, 15,16
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz.66
βοΈ Maak (bruin boek):
Blz. 46-50
Opdrachten:13,16,18; Examentraining:1
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Tijdens dit lesuur oefenen we vooral met korte individuele 1-op-1- (oefen)overhoringen van ongeveer 10 minuten of krijg je persoonlijke feedback op examenantwoorden. De rest van de groep werkt zelfstandig aan verdiepende leerstof of maakt het maak-huiswerk af.
β
Vereist: deelname aan de 1-op-1-(oefen)overhoringen.
βοΈ Basis: openstaande opdrachten afmaken, leerstof bijwerken of gemiste toetsen inhalen.
π Lange Termijn Opdracht Β β Examentraining: oefenen met oude centrale schriftelijke examens (CSE).
π΅ VWOΒ
CSE V 2026 β TV1
Opdrachten: 9,10,11,12
π HAVO
CSE HavoΒ 2026 β TV1
Opdrachten: 10-12
π Plus β Leerstof: verdiepen met extra leerstof en opdrachten.
π΅ VWOΒ
π§ Onderwerp: Waarden & oordelen
π Lees (beige boek): blz. 36-39
βοΈ Maak (blauw boek): kies opdrachten van blz. 26-27
π HAVO
π§ Onderwerp: Waarden & oordelen
π Lees (beige boek): blz. 36-39
βοΈ Maak (blauw boek): kies opdrachten van blz. 24-265
Week 8
π Studiedag
Tijdvak 5 β Tijd van ontdekkers en hervormers | 1500β1600 | Renaissancetijd / 16e eeuw
Kenmerkend aspect 21: De protestantse reformatie die de splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 67
βοΈ Maak (blauw boek):
Blz. 48-49
Opdrachten:18, 23, 24
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz.67
βοΈ Maak (bruin boek):
Blz. 46-50
Opdrachten:20,21,25, 27,28; Examentraining:2
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Tijdvak 5 β Tijd van ontdekkers en hervormers | 1500β1600 | Renaissancetijd / 16e eeuw
Kenmerkend aspect 22: Het conflict in de Nederlanden dat resulteerde in de stichting van een Nederlandse staat.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 67
βοΈ Maak (blauw boek):
Blz. 49-50
Opdrachten: 25 , examentraining: 4, 6
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz.67
βοΈ Maak (bruin boek):
Blz. 46-50
Opdrachten: 29,31,; Examentraining:6
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Instructie: laat je schrift controleren. Je hebt de afgesproken theorie uit Forum gelezen en de bijbehorende opdrachten gemaakt.
π’ G β Goed: alle afgesproken opdrachten per kenmerkend aspect zijn serieus, zorgvuldig en zelfstandig gemaakt.
π‘ V β Voldoende: minimaal 2 opdrachten per kenmerkend aspect zijn serieus en zorgvuldig gemaakt.
π M β Matig: minimaal 1 opdracht per kenmerkend aspect is serieus en zorgvuldig gemaakt.
π΄ O β Onvoldoende: geen opdracht per kenmerkend aspect is gemaakt, het werk is slordig of er is onvoldoende eigen verwerking.
πΒ Schriftelijke overhoring: Tijdvak 3 t/mΒ 5
Voorbereiding:
π Lees (Forum BB): blz.59-67
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Week 9
Tijdvak 6 β Tijd van regenten en vorsten | 1600β1700 | Gouden Eeuw / 17e eeuw
Kenmerkend aspect 23: Het streven van vorsten naar absolute macht.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 68
βοΈ Maak (blauw boek):
Blz. 23
Opdrachten: 2,3,5
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz.68
βοΈ Maak (bruin boek):
Blz. 51-53
Opdrachten:2,,3 ; Examentraining:4
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Tijdvak 6 β Tijd van regenten en vorsten | 1600β1700 | Gouden Eeuw / 17e eeuw
Kenmerkend aspect 24: De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en cultureel opzicht van de Nederlandse Republiek.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 69
βοΈ Maak (blauw boek):
Blz. 53 -54
Opdrachten: 6, 10, examentraining: 7
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz.69
βοΈ Maak (bruin boek):Β 9,11 ; Examentraining:5,6,7
Blz. 51-53
Opdrachten:
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Tijdvak 6 β Tijd van regenten en vorsten | 1600β1700 | Gouden Eeuw / 17e eeuw
Kenmerkend aspect 25: Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een wereldeconomie.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 69
βοΈ Maak (blauw boek):
Blz. 53-54
Opdrachten: 13, 16, examentraining: 2
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz.69
βοΈ Maak (bruin boek):
Blz.Β 51-53
Opdrachten: 13,14,15,16; Examentraining: 2
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Tijdvak 6 β Tijd van regenten en vorsten | 1600β1700 | Gouden Eeuw / 17e eeuw
Kenmerkend aspect 26: De wetenschappelijke revolutie.
π΅ VWO β Forum BB
π Lees (beige boek): Blz. 70
βοΈ Maak (blauw boek):
Blz. 53-54
Opdrachten: 19,20 examentraining: 9
π HAVO β Forum BB
π Lees (kaki boek): Blz.70
βοΈ Maak (bruin boek):
Blz.Β 51-53
Opdrachten: 18,19,29 ; Examentraining:9
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
Instructie: laat je schrift controleren. Je hebt de afgesproken theorie uit Forum gelezen en de bijbehorende opdrachten gemaakt.
π’ G β Goed: alle afgesproken opdrachten per kenmerkend aspect zijn serieus, zorgvuldig en zelfstandig gemaakt.
π‘ V β Voldoende: minimaal 2 opdrachten per kenmerkend aspect zijn serieus en zorgvuldig gemaakt.
π M β Matig: minimaal 1 opdracht per kenmerkend aspect is serieus en zorgvuldig gemaakt.
π΄ O β Onvoldoende: geen opdracht per kenmerkend aspect is gemaakt, het werk is slordig of er is onvoldoende eigen verwerking.
π΅ VWO β Forum BB
Tijdens dit lesuur behandelen we HC-LL 1 klassikaal met de VWO-leerlingen.
π Lees (beige boek): blz. 200β208
βοΈ Maak (blauw boek):
Β blz. 202
verwerkingsopdrachten 1 t/m 15
π HAVO
βοΈ Basis 1: Rond opdrachten 1 t/m 5Β van de tijdvakken af. Na deze datum kun je je cijfer hiervoor niet meer verbeteren.
π Basis 2: Rond Examentraining 1β12 af. Lever deze aan het einde van de week in voor een cijfer.
CSE HAVO 2026 β TV1
Opgaven 1 t/m 12
π Plus β Verdieping: Neem deel aan de VWO-les, mits je alle basisopdrachten hebt afgerond.
π Plus β Leerstof: Rond je verdieping in βHoe werkt geschiedenis?β af.
π§ Onderwerpen: 1 t/m 4
π Lees (beige boek): blz. 22β39
βοΈ Maak (blauw boek): kies opdrachten van blz. 218β25
π΅ VWO β Forum BB
Tijdens dit lesuur behandelen we HC-LL 2 klassikaal met de VWO-leerlingen.
π Lees (beige boek): blz. 206β210
βοΈ Maak (blauw boek):
vanaf blz. 202
verwerkingsopdrachten 16 t/m 20
π HAVO
βοΈ Basis 1: Rond opdrachtenΒ 1 t/m 5 van de tijdvakken af. Na deze datum kun je je cijfer hiervoor niet meer verbeteren.
π Basis 2: Rond Examentraining 1β12 af. Lever deze aan het einde van de week in voor een cijfer.
CSE HAVO 2026 β TV1
Opgaven 1 t/m 12
π Plus β Verdieping: Neem deel aan de VWO-les, mits je alle basisopdrachten hebt afgerond.
π Plus β Leerstof: Rond je verdieping in βHoe werkt geschiedenis?β af.
π§ Onderwerpen: 1 t/m 4
π Lees (beige boek): blz. 22β39
βοΈ Maak (blauw boek): kies opdrachten van blz. 218β25
π΅ VWO β Forum BB
Tijdens dit lesuur behandelen we HC-LL 3 klassikaal met de VWO-leerlingen.
π Lees (beige boek): blz. 210β215
βοΈ Maak (blauw boek):
blz. 202β203
verwerkingsopdrachten 21 t/m 36
π HAVO
βοΈ Basis 1: Rond opdrachten 1 t/m 5Β van de tijdvakken af. Na deze datum kun je je cijfer hiervoor niet meer verbeteren.
π Basis 2: Rond Examentraining 1β12 af. Lever deze aan het einde van de week in voor een cijfer.
CSE HAVO 2026 β TV1
Opgaven 1 t/m 12
π Plus β Verdieping: Neem deel aan de VWO-les, mits je alle basisopdrachten hebt afgerond.
π Plus β Leerstof: Rond je verdieping in βHoe werkt geschiedenis?β af.
π§ Onderwerpen: 1 t/m 4
π Lees (beige boek): blz. 22β39
βοΈ Maak (blauw boek): kies opdrachten van blz. 218β25
Instructie: laat je schrift controleren. Je hebt opgaven 1 t/m 12 van het CSE HAVO 2026 gemaakt.
Geschiedenis havo | 2026 | Examenblad.nl
π’ G β Goed: alle 12 opgaven zijn serieus, zorgvuldig en zelfstandig gemaakt.
π‘ V β Voldoende: minimaal 8 opgaven zijn serieus en zorgvuldig gemaakt.
π M β Matig: minimaal 6 opgaven zijn serieus en zorgvuldig gemaakt.
π΄ O β Onvoldoende: minder dan 6 opgaven zijn gemaakt, het werk is slordig of er is onvoldoende sprake van eigen verwerking.
π Toetsweek: Tijdvak 1t/m 6Β (+VWO HC-Lage Landen)
π HAVO & π΅ VWO
π Lees (Forum BBk): blz. 54β64
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen:
π΅ VWO (alleen)
π Lees (Forum BBk): blz. 200β215
π» Online verdiepen / PowerPoints bestuderen / interactief oefenen: